Moldavië
Moldavië (/mɒlˈdoʊvə/ (
luister) mol-DOH-və, soms VK: /ˈmɒldəvə/ MOL-də-və;[13][14][15] Roemeense uitspraak: [molˈdova]), officieel de Republiek Moldavië (Roemeens: Republica Moldova), is een door land omgeven land in Oost-Europa, in de noordoostelijke hoek van de Balkan.[16] Het land heeft een totale oppervlakte van 33.483 km2 (13.067 vierkante mijl) en had in januari 2023 ongeveer 2,6 miljoen inwoners.[17] Moldavië wordt in het westen begrensd door Roemenië en in het noorden, oosten en zuiden door Oekraïne.[18] De niet-erkende afgescheiden staat Transnistrië ligt aan de andere kant van de Dnjestr aan de oostgrens van het land met Oekraïne. Moldavië is een unitaire parlementaire representatieve democratische republiek met als hoofdstad Chișinău, de grootste stad van het land en het belangrijkste culturele en commerciële centrum.
Het grootste deel van het Moldavische grondgebied maakte van de 14e eeuw tot 1812 deel uit van het Vorstendom Moldavië, toen het door het Ottomaanse Rijk (waarvan Moldavië een vazalstaat was) aan het Russische Rijk werd afgestaan en bekend werd als Bessarabië. In 1856 werd Zuid-Bessarabië teruggegeven aan Moldavië, dat drie jaar later verenigde met Walachije om Roemenië te vormen, maar de Russische heerschappij werd in 1878 over het hele gebied hersteld. Tijdens de Russische Revolutie van 1917 werd Bessarabië kort een autonome staat binnen de Russische Republiek. In februari 1918 verklaarde het zich onafhankelijk en integreerde het later dat jaar in Roemenië na een stemming in zijn assemblee. Het besluit werd betwist door Sovjet-Rusland, dat in 1924, binnen de Oekraïense SSR, een zogenaamde Moldavische autonome republiek oprichtte in gedeeltelijk Moldavisch bewoonde gebieden ten oosten van Bessarabië.
In 1940, als gevolg van het Molotov-Ribbentrop Pact, werd Roemenië gedwongen om Bessarabië en Noord-Boekovina af te staan aan de Sovjet-Unie, wat leidde tot de oprichting van de Moldavische Socialistische Sovjetrepubliek (Moldavische SSR). Op 27 augustus 1991, terwijl de ontbinding van de Sovjet-Unie aan de gang was, verklaarde de Moldavische SSR zich onafhankelijk en nam de naam Moldavië aan.[19] De strook Moldavisch grondgebied aan de oostelijke oever van de Dnjestr staat echter sinds 1990 onder de de facto controle van de afgescheiden regering van Transnistrië. De grondwet van Moldavië werd in 1994 aangenomen en het land werd een parlementaire republiek met een president als staatshoofd en een premier als regeringshoofd.
Moldavië is het op één na armste land van Europa gemeten naar bbp per hoofd van de bevolking na Oekraïne en een groot deel van zijn bbp wordt gedomineerd door de dienstensector.[20] Het heeft een van de laagste Human Development Indexen in Europa en staat op de 76e plaats in de wereld (2022).[12] Moldavië staat in 2022 op de 56e plaats in de wereld op de Global Innovation Index.[21] Moldavië is lidstaat van de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de Wereldhandelsorganisatie, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de GUAM-organisatie voor Democratie en Economische Ontwikkeling, het Gemenebest van Onafhankelijke Staten, de Organisatie voor Economische Samenwerking in het Zwarte Zeegebied, en het Associatie Trio. Moldavië is een officiële kandidaat voor lidmaatschap van de Europese Unie sinds juni 2022.[22] In mei 2023 kondigde de regering haar intentie aan om zich terug te trekken uit het Gemenebest van Onafhankelijke Staten en haar deelname onmiddellijk op te schorten.[23][24][25]
Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Moldova
